24 Kasım 2015 Salı

Çizgi Roman Çevirmek

Harika çizgi romanları Türk okurlarla buluşturan JBC Yayıncılık'ın Harley Quinn Cilt 1 çevirimin yayınlaması üzerine, çizgi roman çevirisi hakkında yazmak istedim. 

Öncelikle bu sektördeki en iyi yayınevlerinden biriyle çalıştığım için çok şanslıyım. Çizgi roman çevirisine başlamam biraz da şans eseri oldu. Kitapeditörü sitesi için birkaç teknik çeviri ve redaksiyon yaptıktan sonra, "Çizgi roman çevirmek ister misiniz?" dediler ve yolum JBC ile kesişti. Bu arada kitap çevirilerim yoğun şekilde devam ediyordu ama insanın kendini farklı türler çevirerek geliştirmesi gerektiğine inandığım için kabul ettim. 

Çevirdiğim ilk çizgi roman Amerikan Vampiri Cilt 1 idi. Başlangıcı Scott Snyder ile yaptığım için şanslıydım. Scott'ın dilini ve yazım tarzını çok beğendim. Konu çok iyiydi, kurgu çok sağlamdı ve akışta hiçbir kopukluk yoktu.  

Peki Amerikan Vampiri ve sonrasında yaptığım çeviriler sırasında ne gibi zorluklarla karşılaştım? Hiçbir işin karşıdan göründüğü kadar kolay olmadığını bilsem de, en fazla 20 konuşma balonu bulunan bir sayfayı orijinaline sadık kalarak çevirmenin hiç de kolay olmadığını gördüm. Romanda yer ve kelime kısıtlaması yok ama çizgi roman çevirisinde buna dikkat etmek gerekiyor. Çeviri nispeten daha hızlı ilerlese de, paneller arasındaki geçişler ve zaman dilimleri farkına dikkat etmek şart. Çizgi romanlarda sık sık geriye dönüş tekniği kullanılıyor. Karakterler bir yandan diğerleriyle diyalog kurarken, diğer yandan iç konuşmaları devam ediyor.

Sonra yoğun bir argo ve günlük dil kullanımı söz konusu. Bazı kavramların Türkçe karşılığı yok. Bazı esprileri anlamanız için sıkı bir çizgi roman okuru olmanız, önceki sayıları okumanız ve bağlamı bilmeniz gerekiyor. Harley Quinn çevirisinde sık sık başıma geldi. Harley'nin ve diğer karakterlerin kullandığı dil, geçmiş sayılara gönderme yapan espriler oldukça zorlayıcıydı. Metni titizlikle kontrol eden çeviri editörüm İlke Keskin'e, yayın yönetmenimiz Ertan Ergil'e ve tüm ekibe tekrar teşekkürler. Güzel işler mutlaka sıkı bir ekip çalışması sonunda ortaya çıkıyor. 

Harley meraklılarının bu kitabı heyecanla beklediklerini biliyorum. Umarım beğenirsiniz. Keyifli okumalar...