17 Şubat 2014 Pazartesi

Çevirinin Çevirisi

Başlığı okuyunca "Bu da de demek?" demiş olabilirsiniz. Bir süredir bir yayıneviyle yazışıyorum. Sağolsunlar kendileri çevirmem için birkaç kitap önerisi sundular. Hepsi de non-fiction (kurmaca olmayan) ve psikoloji alanında çok tanınmış, kaynak kabul edilen kitaplar. Önce çok sevindim ve hemen incelemeye başladım. Fakat sevincim kursağımda kaldı. Çünkü bu kitaplar Almanca'dan İngilizce'ye çevrilmişti ve yayınevi de bu metinleri bir de İngilizce'den Türkçe'ye çevirmemi istiyordu... Tam bir "lost in translation" vakası! Uzun uzun düşündüm ve kitapların her birinde aklım kalsa da, reddettim. Çünkü bence çevirinin çevirisi olmaz. Bu kitaplar Türkçe'ye kazandırılacaksa, çeviriler İngilizce çeviri metin üzerinden değil, orijinal Almanca metin üzerinden yapılmalı. 

Ben reddettim ama, eminim bu teklifi başka biri seve seve kabul edecek. Belki de ortaya çok iyi bir iş çıkacak. Ama açıkçası ben cesaret edemedim. Bunu biraz da kulaktan kulağa oynamaya benzettim kendimce. Kitapta bol miktarda dipnot olması dikkatimi çekti. İngilizce'de direk karşılığı bulunamayan terimler Almanca olarak bırakılmış ve açıklamaları yapılmıştı. Bir de bunları Türkçe'ye çevirmeye kalktığımı düşünün!

Bence bu durumun tek bir istisnası olabilir: Eğer orijinal metin zarar gördüyse, kayıpsa, çeviri metin başka dillere de çevrilerek başka insanların okuması sağlanabilir. Ama orijinal metin yerli yerindeyse, böyle bir işe kalkışmak cesaret ister doğrusu... Acaba ben mi çok garanticiyim?